Home » Zelfverdediging
Karate als zelfverdediging
Karate als zelfverdediging volgens Gichin Funakoshi (1868-1957), de grondlegger van shotokan karate.
‘Bijna alle levende wezens en organismen beschikken over een vorm van zelfverdediging. Ze hebben allen een soort van mechanisme om zichzelf te beschermen. De tanden van de tijger en de leeuw, de klauwen van de adelaar en havik. Hetzelfde geldt voor de giftige steken van de bijen en schorpioenen en de doornen van de roos en Bengaalse kweepeer. Allen beschikken over middelen om zich te verdedigen. Als vogels, insecten en planten hun eigen specialisme hebben, zou dan ook de mens niet toegerust moeten zijn?
De basis voor een passend antwoord op deze vraag ligt in het feit dat we in principe niet de intentie hebben anderen te benadelen. We blijven het liefst uit de weg van situaties die ons kunnen schaden. Om onszelf te beschermen moet men een methode vinden die de zwakken de kracht geeft zich te beschermen tegen sterkere tegenstanders. De kracht van karate is tegenwoordig algemeen bekend vanwege het vermogen om zonder hulpmiddelen planken door te slaan of stenen te verbrijzelen; het is dan ook geen overdrijving om te stellen dat iemand die grondig in deze verdedigingskunst is getraind, zijn gehele lichaam kan beschouwen als een wapen met een ontzagwekkende aanvalskracht.’ Funakoshi, 1973, Karate-do Kyohan, The Master Tekst, Kodansha International, blz 13. (Oorspronkelijke publicatiedatum 1935).
Karate ni sente nashi ۞ 空手に先手なし ۞ Er is geen eerste aanval in karate.
Dit is de tweede van de twintig beginselen die Funakoshi heeft opgetekend in zijn boek The Twenty Guiding Principles of Karate voor toekomstige beoefenaars van het karate.
Funakoshi: ‘Een zwaard mag nooit roekeloos getrokken worden’, dat was de belangrijkste grondstelling van de handelswijze van de samoerai in zijn dagelijks leven. Het was essentieel voor de eerbiedwaardige man van die tijd dingen tot de uiterste grens te verdragen alvorens in actie te komen. Enkel en alleen na het bereiken van het punt dat de situatie niet langer getolereerd kon worden werd het lemmet uit de schede getrokken. Dit was de basisregel van Japanse bushidō 武士道 (de weg van de krijger).
Budō spirit
Zelfs in een noodgeval moest men streven naar het vermijden van het toedienen van een fatale slag. Dit kan worden vergeleken met het gebruik van het raken van een aanvaller met de rugkant van het zwaard in plaats van met de snijkant. Het is cruciaal om een tegenstander tijd te geven om zijn acties te overdenken of te betreuren.
Het is dus alleen wanneer men geconfronteerd wordt met een situatie die zo ondragelijk is dat de mogelijkheden haar nog langer te tolereren uitgeput zijn (of de mogelijkheid haar te beëindigen zonder confrontatie) dat men het zwaard mag trekken. Dit is de ware budo spirit. Niettegenstaande, als de nood het hoogst is en wanneer strijd niet te vermijden is, is het goed om het initiatief te nemen. Dan kan men aanvallen totdat de overwinning is behaald. Bron: Funakoshi, The Twenty Guiding Principles of Karate, The spiritual legacy of the master, Kodansha International, 2003, blz 23. (Oorspronkelijk publicatiedatum 1938).
Zelfverdediging voor vrouwen: wie niet sterk(er) is moet slim zijn én regelmatig oefenen.
Funakoshi: Het uitgangspunt van de krijgskunsten is altijd zelfverdediging geweest en niet het aanvallen van anderen, dit gaat natuurlijk vooral op voor zelfverdediging voor vrouwen. Als de fijnere lichaamsbouw van een vrouw de aanvallen van een schurk met fysieke kracht probeert te bestrijden, is het voor haar vrijwel onmogelijk om zichzelf te verdedigen. Maar, wanneer men wordt aangevallen, is het dankzij kennis van zelfverdediging wél mogelijk om gemakkelijk aan het gevaar te ontsnappen; het is daarbij wel van groot belang dat de basisprincipes van zelfverdediging te allen tijde paraat zijn voor gebruik.
De relatieve zwakte van een vrouw bij het verdedigen tegen een sterkere tegenstander moet worden gecompenseerd door snelle en, in het bijzonder, nauwkeurige technieken waarmee zij vitale punten aanvalt. Om dit te bereiken moet men regelmatig oefenen; anders zou men in noodsituaties kunnen aarzelen of in paniek kunnen raken, waardoor het gevaar juist toeneemt in plaats van dat het wordt vermeden. Men dient eerst basistechnieken te oefenen en naarmate men vaardiger wordt, toe te werken naar sparren; hierbij kan men situaties voor de geest halen waarmee vrouwen het vaakst te maken krijgen en deze voortdurend oefenen, zodat men in een gevaarlijke situatie ongedeerd kan ontsnappen.
Geheime principes
Funakoshi: Onbezonnen methoden leiden vaak tot zware blessures (A little learning is a dangerous thing/halve kennis is een gevaarlijke zaak) is dan ook een veelgehoord gezegde, met een beetje kennis van vechtsporten kun je al snel roekeloos worden en nadelige blessures oplopen met blijvende gevolgen; je moet er dus altijd aan denken om erg voorzichtig te zijn. Het geheime principe van de vechtkunst is niet het verslaan van de aanvaller, maar het besluit om een confrontatie te vermijden nog voordat deze plaatsvindt.
Het feit dat men doelwit wordt van een aanval, wijst erop dat er een opening in de eigen verdediging zat; het is daarom van belang om te allen tijde op zijn hoede te zijn.
Men dient ’s nachts zo veel mogelijk te vermijden alleen te lopen; is dit onvermijdelijk, dan is het verstandig een omweg te maken om gevaarlijke wijken te mijden. Mocht men, ondanks het nemen van voorzorgsmaatregelen, door een ongelukkige samenloop van omstandigheden toch door misdadigers worden aangevallen, dan is het beter om weg te rennen. Wegrennen zover als je kunt, je schuilhouden of om hulp roepen zijn de beste manieren om jezelf te verdedigen.
Noodweer
Alleen als er geen ontsnappingswegen zijn of als men is gepakt voordat zelfs enige pogingen tot ontsnappen kon worden gedaan, pas dan voor het eerst mag het gebruik van zelfverdedigingstechnieken worden overwogen. Zelfs op dergelijke momenten, laat geen enkele intentie van een aanval zien, maar laat de aanvaller eerst onachtzaam worden. Op dit moment val je aan, alle kracht concentrerend in een aanval op een vitaal punt. Op het moment van overrompeling, vlucht dan en zoek een schuilplaats of hulp. Het is van vitaal belang dat men zich verdedigt zonder nerveus te worden. Vanaf het begin handelen in tegenwoordigheid van geest gedurende zo’n situatie. Ook wanneer de situatie weer in de hand is.
Tijdens het uitvoeren van deze ene aanval, kan het belang van het gebruiken van al iemands kracht en concentratie niet vaak genoeg worden benadrukt. Als deze enen aanval namelijk ineffectief is, zal de aanvaller gewelddadiger worden, een punt dat niet mag worden vergeten. Het is dus van belang je gehele kracht en hart en ziel in deze ene poging tot zelfverdediging te stoppen maar echter enkel en alleen na het bereiken van de rationele overweging dat er echt geen andere uitweg mogelijk is. Bron: Funakoshi, 1973, Karate-do Kyohan, The Master Tekst, Kodansha International, blz 233-234. (Oorspronkelijke publicatiedatum 1935).